Hasła na literę U

Ubezwłasnowolnienie to orzeczenie sądu pozbawiające lub ograniczające zdolność do czynności prawnych osoby, która z powodu choroby nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem.

Ugoda zawarta przed sądem lub zatwierdzona przez sąd ugoda mediacyjna kończy spór i po nadaniu klauzuli wykonalności ma moc tytułu wykonawczego – jak wyrok.

Układ zbiorowy pracy to porozumienie między pracodawcą a związkami zawodowymi, które ustala warunki pracy i płacy korzystniejsze niż wynikające z Kodeksu pracy.

Umowa B2B to kontrakt między firmami – wykonawca prowadzi własną działalność. Jeśli faktycznie działa jak pracownik (podporządkowanie, miejsce i czas wyznaczone przez zleceniodawcę), grozi uznanie jej za ukryty stosunek pracy.

Umowa na okres próbny to umowa o pracę zawierana na maksymalnie 3 miesiące w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia na danym stanowisku.

Umowa o dzieło to umowa rezultatu – wykonawca zobowiązuje się do osiągnięcia konkretnego efektu (np. napisanie tekstu, namalowanie obrazu). Co do zasady nie podlega składkom ZUS.

Umowa o pracę to podstawowa forma zatrudnienia – pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy, w zamian za wynagrodzenie.

Umowa przedwstępna to zobowiązanie do zawarcia w przyszłości określonej umowy na ustalonych wcześniej warunkach.

Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna o świadczenie usług. Liczy się staranne działanie, a nie konkretny rezultat. Podlega składkom ZUS i minimalnej stawce godzinowej.

Unieważnienie małżeństwa to orzeczenie sądu stwierdzające, że małżeństwo zostało zawarte z naruszeniem prawa i traktowane jest tak, jakby nigdy nie istniało.

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe, które pozwala osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej na oddłużenie – częściowe lub całkowite umorzenie zobowiązań.

Urlop macierzyński to płatny urlop przysługujący matce po urodzeniu dziecka – trwa 20 tygodni przy jednym dziecku i jest obowiązkowy.

Urlop ojcowski to 2 tygodnie płatnego urlopu przysługującego ojcu dziecka – niezależnie od urlopu macierzyńskiego matki.

Urlop opiekuńczy to 5 dni w roku kalendarzowym na osobistą opiekę nad członkiem rodziny lub osobą wspólnie zamieszkującą. Jest bezpłatny, a pracodawca nie może odmówić jego udzielenia.

Urlop rodzicielski to dodatkowy urlop po urlopie macierzyńskim – trwa do 41 tygodni i mogą z niego korzystać oboje rodzice jednocześnie.

Urlop wychowawczy to bezpłatny urlop na opiekę nad dzieckiem – trwa do 36 miesięcy i przysługuje pracownikowi z co najmniej 6-miesięcznym stażem.

Urlop wypoczynkowy to płatne dni wolne od pracy, które przysługują każdemu pracownikowi – 20 lub 26 dni rocznie, w zależności od stażu pracy.

Ustalenie ojcostwa to sądowe potwierdzenie, kto jest biologicznym ojcem dziecka – następuje, gdy ojcostwo nie wynika z domniemania ani z uznania.

Użytkowanie wieczyste to prawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub samorządu przez okres do 99 lat. Od 2019 roku większość użytkowań wieczystych gruntów mieszkaniowych została przekształcona we własność.