Ugoda sądowa
Ugoda zawarta przed sądem lub zatwierdzona przez sąd ugoda mediacyjna kończy spór i po nadaniu klauzuli wykonalności ma moc tytułu wykonawczego – jak wyrok.
Czym jest ugoda sądowa?
Ugoda to umowa, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, by zakończyć spór. Zawarta przed sądem (albo zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd) ma szczególną moc: kończy postępowanie i stanowi tytuł egzekucyjny.
Zalety ugody
Szybkość – spór kończy się bez wieloletniego procesu. Zwrot opłaty – przy ugodzie przed rozpoczęciem rozprawy sąd zwraca całą opłatę od pozwu, później 50% (w I instancji). Elastyczność – można ustalić raty, terminy i rozwiązania, których sąd w wyroku by nie zasądził. Wykonalność – niewykonana ugoda idzie prosto do komornika po nadaniu klauzuli.
Zawezwanie do próby ugodowej
Przed procesem można złożyć wniosek o zawezwanie do próby ugodowej (opłata: 1/5 opłaty od pozwu). Uwaga: od 30 czerwca 2022 r. zawezwanie nie przerywa już biegu przedawnienia – jedynie je zawiesza na czas trwania postępowania pojednawczego.
Kiedy sąd nie zatwierdzi ugody?
Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeśli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a w sprawach z zakresu prawa pracy – gdy narusza słuszny interes pracownika.
Ugoda pozasądowa
Zwykła ugoda pisemna między stronami też jest wiążąca, ale nie jest tytułem wykonawczym – przy jej niewykonaniu i tak trzeba iść do sądu (chyba że przybierze formę aktu notarialnego z poddaniem się egzekucji).
Art. 917–918 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz art. 184–186, 203(1) i 223 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Wykonawca pozwał inwestora o 80 000 zł. Na pierwszej rozprawie strony zawierają ugodę: inwestor zapłaci 60 000 zł w trzech ratach. Sąd umarza postępowanie i zwraca połowę opłaty. Gdy inwestor nie zapłaci drugiej raty, wykonawca uzyskuje klauzulę wykonalności i kieruje sprawę do komornika.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od ugody sądowej przysługuje apelacja?
Nie. Ugodę można podważyć wyłącznie przez uchylenie się od skutków oświadczenia woli (np. błąd, groźba) lub wnosząc o pozbawienie wykonalności tytułu.
Czy ugoda mediacyjna jest równie skuteczna?
Tak, po zatwierdzeniu przez sąd ma moc ugody sądowej; jeśli podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności.
Czy zawezwanie do próby ugodowej ratuje przed przedawnieniem?
Od 30 czerwca 2022 r. tylko zawiesza bieg przedawnienia na czas postępowania – nie liczyć na jego przerwanie jak dawniej.