Prawo karne
28 haseł w tej kategorii
Prawo karne określa, jakie zachowania są przestępstwami i jakie kary grożą za ich popełnienie. Reguluje odpowiedzialność karną, zasady wymierzania kar, środki karne oraz procedurę karną. Znajdziesz tu wyjaśnienia pojęć takich jak recydywa, warunkowe zawieszenie kary, dozór elektroniczny czy środki zapobiegawcze.
Hasła w kategorii
Warunkowe umorzenie postępowania
Warunkowe umorzenie postępowania karnego to sposób zakończenia sprawy karnej bez skazania – sąd daje sprawcy szansę, wyznaczając okres próby od 1 do 3 lat.
Czytaj więcej →Dozór elektroniczny
Dozór elektroniczny (SDE) to forma odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym – skazany nosi specjalny nadajnik (bransoletkę) i musi przebywać w wyznaczonym miejscu w określonych godzinach.
Czytaj więcej →Wyrok w zawieszeniu
Wyrok w zawieszeniu (warunkowe zawieszenie wykonania kary) oznacza, że sąd skazuje sprawcę, ale zawiesza wykonanie kary na okres próby. Jeśli skazany nie narusza warunków, kara nie zostaje wykonana.
Czytaj więcej →Recydywa
Recydywa to powrót do przestępstwa – sprawca, który był już skazany i ponownie popełnia przestępstwo, podlega surowszej karze.
Czytaj więcej →Obrona konieczna
Obrona konieczna to prawo do odpierania bezprawnego, bezpośredniego zamachu na jakiekolwiek dobro chronione prawem – osoba broniąca się nie popełnia przestępstwa.
Czytaj więcej →Stan wyższej konieczności
Stan wyższej konieczności to sytuacja, w której ktoś poświęca mniejsze dobro, aby uratować większe – np. wyważa drzwi, żeby ugasić pożar w cudzym mieszkaniu.
Czytaj więcej →Zatarcie skazania
Zatarcie skazania powoduje usunięcie wpisu o karze z Krajowego Rejestru Karnego – po zatarciu osoba jest traktowana jak niekarana.
Czytaj więcej →Kara grzywny
Kara grzywny to kara pieniężna wymierzana w stawkach dziennych – ich liczbę i wysokość ustala sąd na podstawie wagi czynu i sytuacji majątkowej sprawcy.
Czytaj więcej →Kara ograniczenia wolności
Kara ograniczenia wolności to obowiązek wykonywania nieodpłatnej pracy społecznej lub potrącenie z wynagrodzenia – alternatywa dla więzienia.
Czytaj więcej →Kara pozbawienia wolności
Kara pozbawienia wolności to najsurowsza kara w polskim prawie karnym – polega na izolacji skazanego w zakładzie karnym.
Czytaj więcej →Środki karne
Środki karne to dodatkowe sankcje orzekane obok kary głównej – np. zakaz prowadzenia pojazdów, zakaz zbliżania się do ofiary czy podanie wyroku do publicznej wiadomości.
Czytaj więcej →Nawiązka
Nawiązka to świadczenie pieniężne orzekane przez sąd karny na rzecz pokrzywdzonego lub organizacji społecznej – forma rekompensaty za wyrządzoną szkodę lub krzywdę.
Czytaj więcej →Przepadek
Przepadek to orzeczenie sądu o utracie przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących do jego popełnienia na rzecz Skarbu Państwa.
Czytaj więcej →Wniosek o ściganie
Wniosek o ściganie to oświadczenie pokrzywdzonego, bez którego prokuratura nie może prowadzić postępowania w przypadku niektórych przestępstw.
Czytaj więcej →Akt oskarżenia
Akt oskarżenia to dokument sporządzony przez prokuratora, który inicjuje postępowanie przed sądem karnym – zawiera opis zarzucanego czynu i dowody.
Czytaj więcej →Tymczasowe aresztowanie
Tymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy – izolacja podejrzanego w areszcie śledczym przed prawomocnym wyrokiem sądu.
Czytaj więcej →Poręczenie majątkowe
Poręczenie majątkowe (kaucja) to środek zapobiegawczy, w którym podejrzany lub inna osoba wpłaca pieniądze jako gwarancję stawiennictwa na wezwania sądu.
Czytaj więcej →Warunkowe przedterminowe zwolnienie
Warunkowe przedterminowe zwolnienie pozwala skazanemu wyjść z więzienia przed końcem kary, jeśli jego postawa uzasadnia przekonanie, że nie popełni ponownie przestępstwa.
Czytaj więcej →Przestępstwo umyślne
Przestępstwo umyślne to czyn popełniony z zamiarem – sprawca chciał go popełnić (zamiar bezpośredni) lub godził się na jego popełnienie (zamiar ewentualny).
Czytaj więcej →Przestępstwo nieumyślne
Przestępstwo nieumyślne to czyn popełniony wskutek niezachowania ostrożności – sprawca nie chciał go popełnić, ale powinien był przewidzieć jego skutki.
Czytaj więcej →Wykroczenie
Wykroczenie to czyn zabroniony mniejszej wagi niż przestępstwo – karane jest łagodniej, najczęściej mandatem lub grzywną.
Czytaj więcej →Przedawnienie karalności
Przedawnienie karalności oznacza, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa sprawca nie może już być za nie ukarany.
Czytaj więcej →Warunkowe zawieszenie kary
Warunkowe zawieszenie kary oznacza, że sąd wymierza karę, ale nie wykonuje jej – skazany nie trafia do więzienia, jeśli w okresie próby będzie przestrzegał prawa.
Czytaj więcej →Środki zabezpieczające
Środki zabezpieczające to środki stosowane wobec sprawców niepoczytalnych lub o ograniczonej poczytalności zamiast lub obok kary – np. pobyt w zakładzie psychiatrycznym.
Czytaj więcej →Zadośćuczynienie w prawie karnym
Sąd karny może orzec obowiązek naprawienia krzywdy pokrzywdzonego – pokrzywdzony nie musi osobno wytaczać sprawy cywilnej.
Czytaj więcej →Zażalenie na postanowienie
Zażalenie to środek odwoławczy od postanowień w postępowaniu karnym – np. od postanowienia o tymczasowym aresztowaniu lub odmowie wszczęcia śledztwa.
Czytaj więcej →Apelacja karna
Apelacja to odwołanie od wyroku sądu pierwszej instancji do sądu wyższej instancji – pozwala na kontrolę prawidłowości orzeczenia.
Czytaj więcej →Prawa pokrzywdzonego
Pokrzywdzony w procesie karnym ma szerokie uprawnienia – prawo do informacji, udziału w postępowaniu, składania wniosków dowodowych i dochodzenia odszkodowania.
Czytaj więcej →