Urlop macierzyński
Urlop macierzyński to płatny urlop przysługujący matce po urodzeniu dziecka – trwa 20 tygodni przy jednym dziecku i jest obowiązkowy.
Czym jest urlop macierzyński?
Urlop macierzyński to urlop przysługujący pracownicy, która urodziła dziecko. Jest obowiązkowy – pracownica musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni po porodzie. Celem jest ochrona zdrowia matki i dziecka w pierwszych tygodniach po narodzinach.
Wymiar urlopu
Długość urlopu macierzyńskiego zależy od liczby urodzonych dzieci: 20 tygodni – jedno dziecko, 31 tygodni – dwoje, 33 tygodnie – troje, 35 tygodni – czworo, 37 tygodni – pięcioro i więcej. Do 6 tygodni urlopu może być wykorzystane przed porodem.
Wynagrodzenie
Za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru. Jeśli pracownica złoży wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski łącznie (w ciągu 21 dni od porodu), zasiłek za cały okres wynosi 81,5% podstawy wymiaru.
Ochrona stosunku pracy
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy w okresie urlopu macierzyńskiego (wyjątek: upadłość/likwidacja pracodawcy lub dyscyplinarka). Po powrocie z urlopu pracodawca musi dopuścić pracownicę na dotychczasowe stanowisko lub równorzędne.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465)
Pani Ewa urodziła jedno dziecko 10 marca. Przysługuje jej 20 tygodni urlopu macierzyńskiego. W ciągu 21 dni od porodu złożyła wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski łącznie, dzięki czemu zasiłek za cały okres wynosi 81,5% podstawy wymiaru (zamiast 100% przez macierzyński i 70% przez rodzicielski).
Najczęściej zadawane pytania
Czy ojciec może wykorzystać część urlopu macierzyńskiego?
Tak. Po wykorzystaniu przez matkę pierwszych 14 tygodni pozostałą część urlopu macierzyńskiego może wykorzystać ubezpieczony ojciec dziecka.
Czy urlop macierzyński przysługuje przy umowie zlecenia?
Nie jest to urlop pracowniczy, ale osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (np. zleceniobiorca, przedsiębiorca) ma prawo do zasiłku macierzyńskiego przez analogiczny okres.
Co z urlopem, gdy dziecko trafi do szpitala?
Po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu matka może przerwać urlop macierzyński na czas pobytu dziecka w szpitalu i wykorzystać pozostałą część po jego wypisaniu.