Środki zabezpieczające
Środki zabezpieczające to środki stosowane wobec sprawców niepoczytalnych lub o ograniczonej poczytalności zamiast lub obok kary – np. pobyt w zakładzie psychiatrycznym.
Czym są środki zabezpieczające?
Środki zabezpieczające to instrumenty prawa karnego stosowane wobec sprawców, którzy z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub uzależnienia nie ponoszą pełnej odpowiedzialności karnej, ale stanowią zagrożenie dla społeczeństwa. Ich celem jest ochrona społeczeństwa i leczenie sprawcy.
Rodzaje środków
Do środków zabezpieczających należą: pobyt w zakładzie psychiatrycznym (dla sprawców niepoczytalnych, którzy popełnili czyn o znacznej społecznej szkodliwości), terapia (leczenie ambulatoryjne), terapia uzależnień (dla sprawców uzależnionych od alkoholu lub narkotyków), elektroniczna kontrola miejsca pobytu.
Kiedy sąd je stosuje?
Sąd orzeka środek zabezpieczający, gdy sprawca popełnił czyn zabroniony w stanie niepoczytalności (nie podlega karze, ale jest niebezpieczny) lub ograniczonej poczytalności (podlega karze, ale wymaga leczenia). Warunkiem jest stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu zabronionego.
Czas trwania
Środki zabezpieczające nie mają z góry określonego czasu trwania. Sąd co 6 miesięcy kontroluje, czy dalsze stosowanie jest konieczne. Środek uchyla się, gdy ustaje przyczyna jego stosowania (np. wyleczenie, ustanie zagrożenia).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17)