Recydywa
Recydywa to powrót do przestępstwa – sprawca, który był już skazany i ponownie popełnia przestępstwo, podlega surowszej karze.
Czym jest recydywa?
Recydywa oznacza popełnienie kolejnego przestępstwa przez osobę, która była już za przestępstwo skazana. Polskie prawo karne przewiduje surowsze traktowanie recydywistów – sąd może wymierzyć karę powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Recydywa zwykła (podstawowa)
Dotyczy sprawcy, który był już skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary ponownie popełnia umyślne przestępstwo podobne. Sąd może wymierzyć karę przewidzianą za przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.
Recydywa wielokrotna (multirecydywa)
Dotyczy sprawcy uprzednio skazanego w warunkach recydywy zwykłej, który odbył łącznie co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu ostatniej kary ponownie popełnia umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przeciwko mieniu z użyciem przemocy. Sąd wymierza wtedy karę pozbawienia wolności powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć do górnej granicy zwiększonej o połowę. Od 1 października 2023 r. obowiązuje też odrębna, surowsza recydywa dla przestępstw popełnionych z użyciem przemocy (art. 64a k.k.).
Konsekwencje praktyczne
Recydywa wpływa nie tylko na wymiar kary, ale też na warunkowe przedterminowe zwolnienie – recydywista musi odbyć co najmniej 2/3 kary (zamiast 1/2), a multirecydywista – 3/4 kary. Recydywa utrudnia też uzyskanie warunkowego zawieszenia kary.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17)
Sprawca skazany wcześniej za kradzież popełnia w ciągu 5 lat od odbycia kary kolejną kradzież. Sąd orzeka karę w podwyższonym wymiarze z uwagi na recydywę.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy mówimy o recydywie?
Gdy sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy podobne przestępstwo umyślne.
Czy recydywa zawsze oznacza wyższą karę?
Sąd może wymierzyć karę do górnej granicy zwiększonej o połowę, a przy multirecydywie obowiązują ostrzejsze reguły.