Kara pozbawienia wolności

Czym jest kara pozbawienia wolności?

Kara pozbawienia wolności (potocznie „więzienie") to najsurowsza kara przewidziana w Kodeksie karnym. Polega na izolacji skazanego w zakładzie karnym. Od nowelizacji obowiązującej od 1 października 2023 r. trwa od 1 miesiąca do 30 lat – odrębna kara 25 lat pozbawienia wolności została zniesiona. Najsurowszą karą pozostaje dożywotnie pozbawienie wolności. Do czynów popełnionych przed 1 października 2023 r. stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym (kara do 15 lat albo 25 lat).

Rodzaje zakładów karnych

Skazani odbywają karę w zakładach karnych trzech typów: zamkniętym (najsurowszy rygor), półotwartym (możliwość pracy poza zakładem) i otwartym (największa swoboda). Typ zakładu zależy od rodzaju przestępstwa, wymierzonej kary i prognozy resocjalizacyjnej.

Warunkowe zawieszenie

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej roku na okres próby od 1 do 3 lat. Oznacza to, że skazany nie trafia do więzienia, ale musi spełniać określone warunki – w przeciwnym razie kara zostanie wykonana.

Warunkowe przedterminowe zwolnienie

Skazany może ubiegać się o wcześniejsze zwolnienie z zakładu karnego po odbyciu co najmniej połowy kary (recydywista – 2/3, multirecydywista – 3/4). Skazany na dożywocie – po odbyciu 30 lat (dla czynów popełnionych od 1 października 2023 r.; wcześniej 25 lat). Sąd może też w wyroku wyłączyć możliwość warunkowego zwolnienia albo wyznaczyć surowsze ograniczenia. Sąd ocenia prognozę kryminologiczną skazanego.