Mandat karny
Mandat karny to kara grzywny za wykroczenie nakładana bez sądu. Możesz odmówić przyjęcia – wtedy sprawa trafia do sądu. Przyjęty mandat kredytowany jest prawomocny z chwilą podpisania.
Rodzaje mandatów
Mandat kredytowany – najczęstszy; staje się prawomocny z chwilą pokwitowania odbioru, płatny w ciągu 7 dni. Mandat gotówkowy – nakładany na osoby czasowo przebywające w Polsce, prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny. Mandat zaoczny – gdy sprawcy nie zastano na miejscu; prawomocny z chwilą zapłaty w terminie 14 dni.
Wysokość grzywny
Co do zasady mandatem można nałożyć grzywnę do 500 zł, a przy zbiegu wykroczeń do 1000 zł. W wykroczeniach drogowych taryfikator przewiduje kwoty do 5000 zł (a przy zbiegu – do 6000 zł), z podwojeniem stawek dla recydywistów przy najcięższych naruszeniach.
Czy mogę odmówić przyjęcia mandatu?
Tak. Odmowa nie jest wykroczeniem. Funkcjonariusz sporządza wtedy wniosek o ukaranie do sądu, a sąd może orzec grzywnę wyższą niż mandat (nawet do 5000 zł) i obciążyć kosztami postępowania. Warto odmówić, jeśli faktycznie kwestionujesz sprawstwo i masz dowody.
Uchylenie prawomocnego mandatu
Sąd może uchylić mandat, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący wykroczeniem, wobec osoby niepodlegającej odpowiedzialności, albo z naruszeniem przepisów. Wniosek składa się do sądu właściwego miejscowo w terminie 7 dni od uprawomocnienia (w niektórych przypadkach sąd działa też z urzędu).
Punkty karne
Punkty karne za wykroczenia drogowe (od 1 do 15) usuwane są po 2 latach od zapłaty grzywny. Limit to 24 punkty (20 dla kierowców w okresie próbnym).
Art. 95–102 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148 z późn. zm.) oraz rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych
Pani Beata dostaje mandat 800 zł za przekroczenie prędkości o 30 km/h. Twierdzi, że pomiar dotyczył innego auta, więc odmawia przyjęcia mandatu. Sprawa trafia do sądu, gdzie przedstawia nagranie z wideorejestratora – sąd ją uniewinnia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy po podpisaniu mandatu mogę się rozmyślić?
Nie w trybie odwołania. Prawomocny mandat można podważyć tylko wnioskiem o uchylenie, i to w ściśle określonych przypadkach, w terminie 7 dni.
Co, jeśli nie zapłacę mandatu?
Grzywna podlega egzekucji administracyjnej – urząd skarbowy może zająć wynagrodzenie lub konto, doliczając koszty egzekucyjne.
Czy mandat oznacza karalność?
Nie. Wykroczenia nie są wpisywane do Krajowego Rejestru Karnego (poza ewidencją kierowców), więc zaświadczenie o niekaralności pozostaje czyste.