Zatrzymanie
Zatrzymanie to krótkotrwałe pozbawienie wolności – maksymalnie 48 godzin. Zatrzymanemu przysługuje prawo do adwokata, informacji o przyczynach i zażalenia do sądu.
Kiedy policja może zatrzymać?
Policja może zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki, ukrycia się, zatarcia śladów albo nie można ustalić jej tożsamości. Zatrzymania dokonuje się także wobec osoby złapanej na gorącym uczynku.
Ile trwa zatrzymanie?
Zatrzymanego należy zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a najpóźniej po 48 godzinach. Jeżeli w tym czasie zostanie przekazany do sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie, sąd ma kolejne 24 godziny na decyzję – łącznie maksymalnie 72 godziny.
Prawa zatrzymanego
Informacja o przyczynach zatrzymania i o przysługujących prawach (pouczenie na piśmie). Kontakt z adwokatem lub radcą prawnym i rozmowa z nim – co do zasady bezpośrednia. Zawiadomienie osoby najbliższej o zatrzymaniu. Prawo do milczenia – nikt nie ma obowiązku dostarczać dowodów przeciwko sobie. Badanie lekarskie na żądanie. Protokół zatrzymania – z prawem do wniesienia zastrzeżeń i otrzymania odpisu.
Zażalenie na zatrzymanie
Zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego miejscowo, w terminie 7 dni. Sąd bada zasadność, legalność oraz prawidłowość zatrzymania. W razie uznania zatrzymania za niesłuszne można następnie dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa.
Zatrzymanie a przedstawienie zarzutów
Samo zatrzymanie nie oznacza jeszcze statusu podejrzanego. Ten powstaje dopiero z chwilą wydania i ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
Art. 244–248 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555 z późn. zm.) oraz art. 41 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Pan Jakub zostaje zatrzymany w piątek o 20:00 w związku z bójką. Policja musi go zwolnić najpóźniej w niedzielę o 20:00 albo wcześniej przekazać sądowi wniosek o tymczasowe aresztowanie. Jakub żąda kontaktu z adwokatem i odmawia składania wyjaśnień – korzysta ze swoich praw.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę składać wyjaśnienia po zatrzymaniu?
Nie. Masz prawo odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania bez podania powodu – nie może to być poczytane na Twoją niekorzyść.
Czy zażalenie coś daje, skoro już mnie zwolniono?
Tak. Stwierdzenie niesłuszności zatrzymania otwiera drogę do odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa.
Czy policja może przedłużyć 48 godzin?
Nie. Po 48 godzinach bez przekazania sądowi zatrzymany musi zostać zwolniony; po przekazaniu sąd ma 24 godziny na decyzję o areszcie.