Hasła na literę P
Paszport to dokument uprawniający obywatela polskiego do przekraczania granic i pobytu za granicą, wydawany przez wojewodę lub konsula.
Patent to prawo wyłączne na wynalazek, udzielane przez Urząd Patentowy na 20 lat – daje monopol na wytwarzanie, używanie i sprzedaż opatentowanego rozwiązania.
Pełnomocnictwo to upoważnienie do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz innej osoby. Skutki prawne dotyczą bezpośrednio mocodawcy.
Piecza naprzemienna to model, w którym dziecko po rozstaniu rodziców mieszka na przemian u każdego z nich w porównywalnych okresach, a oboje wykonują pełną władzę rodzicielską.
PKD 2025 to nowa Polska Klasyfikacja Działalności obowiązująca od 1 stycznia 2025 r. Zastępuje PKD 2007 – przedsiębiorcy mają czas na aktualizację kodów w okresie przejściowym.
Plan ogólny gminy to nowy, obowiązkowy dokument planistyczny obejmujący cały obszar gminy. Zastąpił studium uwarunkowań i – w odróżnieniu od niego – jest aktem prawa miejscowego.
Nabycie spadku lub darowizny podlega podatkowi zależnemu od grupy podatkowej. Najbliższa rodzina (grupa zero) jest całkowicie zwolniona, jeśli zgłosi nabycie na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.
Podział majątku to proces rozdzielenia majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej – najczęściej po rozwodzie. Może nastąpić na drodze umownej lub sądowej.
Poręczenie to zobowiązanie się osoby trzeciej do spłaty długu, jeśli dłużnik główny tego nie zrobi. Poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny.
Poręczenie majątkowe (kaucja) to środek zapobiegawczy, w którym podejrzany lub inna osoba wpłaca pieniądze jako gwarancję stawiennictwa na wezwania sądu.
Postępowanie administracyjne to uregulowana prawem procedura, w której organ administracji rozstrzyga indywidualną sprawę obywatela lub przedsiębiorcy.
Postępowanie układowe to jedna z procedur restrukturyzacyjnych, w której dłużnik zawiera układ z wierzycielami pod nadzorem sądu – wierzyciele głosują nad propozycjami spłaty.
Potrącenie to wzajemne umorzenie wierzytelności dwóch osób, które są jednocześnie wobec siebie dłużnikami i wierzycielami.
Pozew to pismo, którym rozpoczyna się proces cywilny – musi zawierać oznaczenie stron, żądanie, wartość przedmiotu sporu i uzasadnienie wraz z dowodami.
Pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych.
Praca zdalna to wykonywanie pracy całkowicie lub częściowo poza siedzibą pracodawcy, w miejscu wskazanym przez pracownika – uregulowana w Kodeksie pracy od 2023 roku.
Pokrzywdzony w procesie karnym ma szerokie uprawnienia – prawo do informacji, udziału w postępowaniu, składania wniosków dowodowych i dochodzenia odszkodowania.
Prawo autorskie chroni twórczość – każdy utwór (tekst, zdjęcie, muzyka, kod) jest chroniony automatycznie od momentu stworzenia, bez potrzeby rejestracji.
Prawo pierwokupu daje uprawnionemu pierwszeństwo nabycia rzeczy, gdy właściciel zdecyduje się ją sprzedać.
Orzeczenie jest prawomocne, gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy ani inny środek zaskarżenia. Prawomocność to co innego niż wykonalność.
Prokura to szczególny rodzaj pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorcę wpisanego do rejestru, które uprawnia prokurenta do dokonywania czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Przedawnienie to upływ czasu, po którym dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia. Wierzyciel traci możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia przed sądem.
Przedawnienie karalności oznacza, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa sprawca nie może już być za nie ukarany.
Przedawnienie roszczeń oznacza, że po upływie określonego czasu dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia – wierzyciel traci możliwość przymusowego dochodzenia praw.
Od 2023 r. mówimy o „przemocy domowej”, a policja i żandarmeria mogą natychmiast wydać nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się – nawet na 14 dni, z możliwością przedłużenia przez sąd.
Przepadek to orzeczenie sądu o utracie przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących do jego popełnienia na rzecz Skarbu Państwa.
Przestępstwo nieumyślne to czyn popełniony wskutek niezachowania ostrożności – sprawca nie chciał go popełnić, ale powinien był przewidzieć jego skutki.
Przestępstwo umyślne to czyn popełniony z zamiarem – sprawca chciał go popełnić (zamiar bezpośredni) lub godził się na jego popełnienie (zamiar ewentualny).
Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o powołaniu do spadku, na złożenie oświadczenia. Brak reakcji oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – odpowiadasz za długi tylko do wartości odziedziczonego majątku.
Przysposobienie (adopcja) to przyjęcie dziecka do rodziny na mocy orzeczenia sądu – adoptowane dziecko zyskuje status dziecka biologicznego.