Wyrok zaoczny
Wyrok zaoczny zapada, gdy pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew. Zaskarża się go sprzeciwem w ciągu dwóch tygodni od doręczenia – nie apelacją.
Kiedy zapada wyrok zaoczny
Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Nie trzeba więc nawet rozprawy – wystarczy bierność pozwanego.
W takim wypadku sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub w pismach doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem. Nie jest to jednak automat: nie przyjmuje się ich, gdy budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Najczęstszy błąd: apelacja zamiast sprzeciwu
Pozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok zaoczny, może złożyć sprzeciw w ciągu dwóch tygodni od doręczenia mu wyroku. To odrębny środek zaskarżenia, inny niż apelacja. Wniesienie apelacji zamiast sprzeciwu kończy się jej odrzuceniem, a termin na sprzeciw w tym czasie biegnie dalej.
W sprzeciwie trzeba przytoczyć zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, oraz twierdzenia i dowody. Sprzeciw niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony albo dotknięty nieusuniętymi brakami sąd odrzuca.
Opłata
Sprzeciw od wyroku zaocznego podlega opłacie w wysokości połowy opłaty od pozwu. Jeżeli kwota przekracza możliwości pozwanego, można równolegle złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – pamiętając, że nie zwalnia to z zachowania terminu na sam sprzeciw.
Wyrok zaoczny a wykonalność
Wyrok zaoczny uwzględniający powództwo sąd z urzędu opatruje rygorem natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że może być wykonywany, zanim się uprawomocni. To jedna z sytuacji, w których liczenie na czas do uprawomocnienia jest błędem.
Art. 339, art. 343 i art. 344 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468); art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.; art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228)
Pan Rafał zignorował odpis pozwu o zapłatę 6 000 zł i nie złożył odpowiedzi. Sąd wydał wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym i nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności. Pan Rafał ma dwa tygodnie od doręczenia wyroku na sprzeciw, a opłata wyniesie połowę opłaty od pozwu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od wyroku zaocznego przysługuje apelacja?
Pozwanemu przysługuje sprzeciw, a nie apelacja. Apelacja jest właściwa dla powoda, jeżeli to on jest niezadowolony z rozstrzygnięcia.
Ile mam czasu na sprzeciw?
Dwa tygodnie od doręczenia wyroku zaocznego.
Czy sprzeciw wstrzymuje egzekucję?
Nie automatycznie. Wyrok zaoczny uwzględniający powództwo ma z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności, dlatego przy wniesieniu sprzeciwu warto rozważyć wniosek o wstrzymanie wykonania.