Prawo cywilne

Rygor natychmiastowej wykonalności

Rygor pozwala wykonać wyrok, zanim się uprawomocni. W części spraw sąd nadaje go z urzędu, w innych na wniosek.

Na czym polega rygor

Rygor natychmiastowej wykonalności oznacza, że wyrok może być podstawą przymusowego wykonania, mimo że nie jest jeszcze prawomocny. To wyłom od zasady, że najpierw kończy się droga zaskarżenia, a dopiero potem wchodzi komornik.

Kiedy sąd nadaje rygor z urzędu

Sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności przy jego wydaniu, jeżeli:

  • zasądza alimenty – co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych wcześniej za okres nie dłuższy niż trzy miesiące;
  • zasądza roszczenie uznane przez pozwanego;
  • wyrok uwzględniający powództwo jest zaoczny.

Kiedy sąd może nadać rygor

Sąd może nadać rygor przy wydaniu wyroku, jeżeli zasądza należność z weksla, czeku, dokumentu urzędowego albo dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona, oraz gdy uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania.

Może też nadać go na wniosek, gdy opóźnienie uniemożliwiałoby lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę.

Zabezpieczenie po stronie powoda

Sąd może uzależnić natychmiastową wykonalność wyroku od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia. To ochrona pozwanego na wypadek, gdyby wyrok został później zmieniony albo uchylony.

Co to znaczy dla pozwanego

Jeżeli w wyroku albo w pouczeniu widzisz słowa „rygor natychmiastowej wykonalności”, nie zakładaj, że masz czas do uprawomocnienia. Wniesienie apelacji samo w sobie nie wstrzymuje wykonania – trzeba osobno wnosić o wstrzymanie.

📜
Podstawa prawna:
Art. 333 i art. 334 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
Stan prawny na: 27 sierpnia 2026 r.
📌 Przykład

Sąd zasądził od pana Jacka alimenty na dziecko. Wyrokowi z urzędu nadano rygor natychmiastowej wykonalności co do rat płatnych po wniesieniu pozwu, więc matka dziecka mogła skierować sprawę do komornika, nie czekając na uprawomocnienie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy apelacja wstrzymuje wykonanie wyroku z rygorem?

Nie automatycznie. Trzeba złożyć osobny wniosek o wstrzymanie wykonania.

Czy rygor dotyczy każdego wyroku alimentacyjnego?

Sąd nadaje go z urzędu co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat wcześniejszych za okres nie dłuższy niż trzy miesiące.

Czy mogę żądać zabezpieczenia od powoda?

Sąd może uzależnić natychmiastową wykonalność od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia.