Roszczenie negatoryjne
Roszczenie negatoryjne pozwala właścicielowi żądać zaprzestania naruszeń jego prawa własności, które nie polegają na odebraniu mu rzeczy – np. gdy sąsiad bezprawnie przechodzi przez działkę.
Czym jest roszczenie negatoryjne?
Roszczenie negatoryjne to jedno z podstawowych narzędzi ochrony prawa własności. Przysługuje właścicielowi, gdy ktoś narusza jego prawo własności w inny sposób niż przez pozbawienie go posiadania rzeczy. Przykładem może być bezprawne przechodzenie przez cudzą działkę, emitowanie nadmiernego hałasu czy zabudowanie widoku.
Kiedy można je zastosować?
Roszczenie negatoryjne ma zastosowanie, gdy naruszenie jest bezprawne i trwałe (lub powtarzające się). Właściciel może żądać dwóch rzeczy: przywrócenia stanu zgodnego z prawem (np. usunięcia ogrodzenia postawionego na cudzym gruncie) oraz zaniechania dalszych naruszeń (np. zaprzestania przejeżdżania przez działkę).
Roszczenie negatoryjne a windykacyjne
Warto odróżnić roszczenie negatoryjne od windykacyjnego. Roszczenie windykacyjne dotyczy sytuacji, gdy ktoś pozbawił właściciela posiadania rzeczy. Roszczenie negatoryjne dotyczy wszelkich innych naruszeń – właściciel nadal posiada rzecz, ale ktoś w inny sposób ingeruje w jego prawo własności.
Przedawnienie
Roszczenie negatoryjne dotyczące nieruchomości nie ulega przedawnieniu, co oznacza, że właściciel może je podnieść w dowolnym momencie, dopóki naruszenie trwa.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061)