Niezgodność towaru z umową
Od 1 stycznia 2023 r. to podstawowy tryb reklamacji konsumenckiej – zastąpił rękojmię w relacjach sprzedawca–konsument. Towar musi być zgodny z umową, a jeśli nie jest, konsument może żądać naprawy lub wymiany, a dalej obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy.
Czym jest niezgodność towaru z umową?
Towar jest niezgodny z umową, gdy nie ma cech, których konsument mógł się spodziewać: nie odpowiada opisowi, próbce lub wzorowi, nie nadaje się do celu, o którym konsument poinformował sprzedawcę, nie ma cech typowych dla tego rodzaju rzeczy albo jest niekompletny lub źle zamontowany.
Przepisy te wprowadziła nowelizacja ustawy o prawach konsumenta obowiązująca dla umów zawartych od 1 stycznia 2023 r. Dla konsumenta oznacza to, że reklamację składa się na podstawie ustawy o prawach konsumenta, a nie – jak wcześniej – na podstawie rękojmi z Kodeksu cywilnego.
Kolejność żądań (drabina reklamacyjna)
W pierwszej kolejności konsument może żądać naprawy albo wymiany towaru. Dopiero jeżeli sprzedawca odmówi, nie doprowadzi towaru do zgodności w rozsądnym czasie, wada wystąpi ponownie lub jest istotna – konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy (zwrot pieniędzy).
Domniemanie i terminy
Sprzedawca odpowiada za niezgodność istniejącą w chwili dostarczenia towaru i ujawnioną w ciągu 2 lat. Przez pierwsze 2 lata od dostarczenia obowiązuje domniemanie, że niezgodność istniała już w momencie zakupu – to sprzedawca musi udowodnić, że jest inaczej. Roszczenia konsumenta przedawniają się na zasadach ogólnych (6 lat).
To nie to samo co gwarancja
Odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru z umową wynika z ustawy i jest obowiązkowa. Gwarancja jest dobrowolnym, dodatkowym zobowiązaniem producenta lub sprzedawcy. Konsument sam decyduje, z której ścieżki skorzysta – gwarancja nie wyłącza reklamacji u sprzedawcy.
Art. 43a–43g ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2020 r. poz. 287 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 listopada 2022 r. wdrażającą dyrektywę (UE) 2019/771
Pani Anna kupiła w sklepie pralkę. Po 8 miesiącach urządzenie przestało wirować. Składa reklamację i żąda naprawy. Serwis naprawia pralkę, ale usterka wraca po miesiącu – Pani Anna może teraz odstąpić od umowy i żądać zwrotu pełnej ceny. Nie musi udowadniać, że wada tkwiła w pralce od początku – działa domniemanie z pierwszych dwóch lat.
Najczęściej zadawane pytania
Czy reklamację składam do sklepu, czy do producenta?
Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową składasz zawsze do sprzedawcy. Do producenta zwracasz się tylko wtedy, gdy korzystasz z dobrowolnej gwarancji.
Ile sprzedawca ma czasu na odpowiedź?
Na żądanie obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy sprzedawca powinien odpowiedzieć w ciągu 14 dni – brak odpowiedzi oznacza uznanie reklamacji. Naprawa lub wymiana powinna nastąpić w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności.
Czy przepisy dotyczą też towarów używanych i przecenionych?
Tak. Obniżona cena lub używany charakter towaru nie wyłączają odpowiedzialności, chyba że konkretna wada została wyraźnie wskazana przy zakupie i konsument ją zaakceptował.