Nienależne świadczenie
Nienależne świadczenie to świadczenie spełnione bez ważnej podstawy prawnej – np. podwójna zapłata faktury lub przelew na zły numer konta.
Czym jest nienależne świadczenie?
Nienależne świadczenie to szczególny przypadek bezpodstawnego wzbogacenia. Występuje, gdy ktoś spełnił świadczenie mimo braku podstawy prawnej. Odbiorca ma obowiązek je zwrócić.
Kiedy świadczenie jest nienależne?
Cztery sytuacje: nie istniał żaden dług; podstawa prawna odpadła (umowa rozwiązana po zapłacie); cel nie został osiągnięty; czynność zobowiązująca była nieważna.
Kiedy nie trzeba zwracać?
Gdy spełniający wiedział, że nie jest zobowiązany; gdy świadczenie czyni zadość zasadom współżycia społecznego; lub gdy spełnione na poczet przedawnionego roszczenia.
Jak odzyskać?
Najpierw wezwanie do zwrotu, potem ewentualnie postępowanie sądowe. Przedawnienie – 6 lat na zasadach ogólnych.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061)
Firma przez pomyłkę przelewa fakturę dwa razy. Druga wpłata to świadczenie nienależne – odbiorca musi ją zwrócić.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zawsze trzeba zwrócić nienależne świadczenie?
Nie zawsze – np. gdy spełniono je, wiedząc, że nie jest się do tego zobowiązanym, albo gdy czyni zadość zasadom współżycia społecznego.
W jakim terminie żądać zwrotu?
Obowiązują ogólne terminy przedawnienia – 6 lat, a dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą 3 lata.