Prawo cywilne

Koszty sądowe

Koszty sądowe to opłaty i wydatki w postępowaniu. W sprawach o zapłatę opłata wynosi zwykle 5% wartości sporu, a przegrywający zwraca koszty wygrywającemu.

Co składa się na koszty sądowe?

Koszty sądowe obejmują opłaty (od pozwu, apelacji, zażalenia, wniosku o klauzulę) oraz wydatki (wynagrodzenie biegłego, koszty tłumacza, stawiennictwa świadków, ogłoszeń). Odrębną kategorią są koszty zastępstwa procesowego, czyli wynagrodzenie pełnomocnika.

Ile wynosi opłata od pozwu?

W sprawach o prawa majątkowe: przy wartości sporu do 500 zł – 30 zł; od 500 do 1500 zł – 100 zł; od 1500 do 4000 zł – 200 zł; od 4000 do 7500 zł – 400 zł; od 7500 do 10 000 zł – 500 zł; od 10 000 do 15 000 zł – 750 zł; od 15 000 do 20 000 zł – 1000 zł. Powyżej 20 000 zł – 5% wartości przedmiotu sporu, maksymalnie 200 000 zł.

Opłaty stałe: pozew o rozwód – 600 zł, o separację na zgodny wniosek – 100 zł, o podział majątku wspólnego – 1000 zł (300 zł przy zgodnym projekcie podziału), o stwierdzenie nabycia spadku – 100 zł.

Kto ostatecznie płaci?

Obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik procesu: przegrywający zwraca wygrywającemu poniesione koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, w tym koszty zastępstwa procesowego według stawek z rozporządzenia. Przy częściowej wygranej sąd stosunkowo je rozdziela.

Zwolnienie od kosztów

Osoba, która nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Zwolnienie może być całkowite lub częściowe i nie chroni przed obowiązkiem zwrotu kosztów przeciwnikowi.

📜
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398 z późn. zm.) oraz art. 98–110 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Stan prawny na: 30 lipca 2026 r.
📌 Przykład

Pan Tomasz pozywa o 50 000 zł. Opłata od pozwu wynosi 5%, czyli 2 500 zł. Wygrywa sprawę w całości – sąd zasądza od pozwanego zwrot 2 500 zł opłaty oraz 5 400 zł kosztów zastępstwa procesowego wraz z 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zwolnienie od kosztów obejmuje adwokata?

Nie automatycznie. Trzeba dodatkowo wnioskować o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Czy odzyskam opłatę, jeśli sprawa zakończy się ugodą?

Tak, przy zawarciu ugody przed rozpoczęciem rozprawy sąd zwraca całą opłatę, a na późniejszym etapie – jej połowę (przy ugodzie przed sądem I instancji).

Jak zapłacić opłatę?

Przelewem na rachunek sądu, e-znakiem opłaty sądowej kupionym na portalu e-Płatności albo znakami opłaty sądowej w kasie sądu.