Klauzula wykonalności

Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy

Tytuł egzekucyjny to np. prawomocny wyrok, nakaz zapłaty, ugoda sądowa albo akt notarialny z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji. Sam w sobie nie wystarcza do wszczęcia egzekucji.

Tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności – dopiero z nim można iść do komornika.

Jak uzyskać klauzulę?

Klauzulę nadaje sąd, który wydał orzeczenie – z urzędu (m.in. przy nakazach zapłaty i wyrokach zaocznych) albo na wniosek wierzyciela. Sąd bada tylko formalną wykonalność, nie ocenia ponownie sprawy. Postanowienie zapada zwykle na posiedzeniu niejawnym.

Opłata

Opłata od wniosku o nadanie klauzuli wynosi 20 zł (gdy klauzulę nadaje się z urzędu – bez opłaty). W przypadku aktu notarialnego z poddaniem się egzekucji opłata wynosi 50 zł.

Klauzula przeciwko innej osobie

Sąd może nadać klauzulę także przeciwko osobie, która nie była stroną – np. przeciwko małżonkowi dłużnika (do majątku wspólnego, za jego zgodą na zaciągnięcie zobowiązania), wspólnikowi spółki jawnej czy następcy prawnemu.

Obrona dłużnika

Na postanowienie o nadaniu klauzuli przysługuje zażalenie (7 dni). Jeśli dług został spłacony lub jest przedawniony po powstaniu tytułu, dłużnik może wnieść powództwo przeciwegzekucyjne (opozycyjne) z art. 840 k.p.c.

Co zawiera wniosek o klauzulę

Wniosek składa się do sądu, który wydał orzeczenie, i powinien wskazywać: sygnaturę sprawy, oznaczenie orzeczenia i datę jego wydania, dane wierzyciela i dłużnika (przy osobach fizycznych – PESEL, przy firmach – NIP lub KRS, co jest niezbędne komornikowi), zakres, w jakim tytuł ma być wykonalny, oraz liczbę potrzebnych tytułów wykonawczych, gdy dłużników jest kilku. Do wniosku dołącza się dowód opłaty 20 zł. Sąd wydaje jeden tytuł wykonawczy – dalsze egzemplarze wymagają odrębnego wniosku i uzasadnienia (np. równoległa egzekucja z nieruchomości i wynagrodzenia).

Ścieżka od wyroku do komornika

1. Uprawomocnienie orzeczenia (upływ terminu na apelację lub sprzeciw).
2. Wniosek o klauzulę wykonalności – albo nadanie z urzędu, gdy przepis tak przewiduje.
3. Odebranie tytułu wykonawczego z sądu.
4. Wniosek egzekucyjny do komornika z oryginałem tytułu wykonawczego (kopia nie wystarczy).
5. Wskazanie majątku dłużnika albo zlecenie komornikowi poszukiwania majątku (odrębna opłata).

Kiedy sąd odmówi klauzuli

Odmowa nastąpi, gdy orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne ani natychmiast wykonalne, gdy treść tytułu nie nadaje się do egzekucji (np. wyrok ustalający, bez świadczenia do wykonania), gdy nie upłynął termin świadczenia zastrzeżony w wyroku, gdy wniosek nie identyfikuje dłużnika w sposób umożliwiający egzekucję albo gdy tytuł został już wcześniej opatrzony klauzulą. Braki formalne sąd wzywa do uzupełnienia w terminie tygodnia.

Zagubiony tytuł wykonawczy

Utrata tytułu nie zamyka drogi do egzekucji – wierzyciel może wnieść o wydanie ponownego tytułu wykonawczego zamiast utraconego. Sąd rozpoznaje taki wniosek na rozprawie, a nowy dokument zawiera wzmiankę o wydaniu w miejsce utraconego, co ma zapobiec podwójnej egzekucji tej samej należności.