Kara umowna
Kara umowna to klauzula w umowie określająca z góry kwotę odszkodowania za niewykonanie zobowiązania niepieniężnego. Wierzyciel nie musi udowadniać szkody.
Czym jest kara umowna?
Kara umowna to klauzula ustalająca z góry wysokość odszkodowania za niewykonanie zobowiązania niepieniężnego. Dotyczy tylko zobowiązań niepieniężnych.
Kiedy jest należna?
Wierzyciel może żądać kary niezależnie od wysokości szkody. Nie musi udowadniać, że szkoda wystąpiła.
Miarkowanie
Sąd może zmniejszyć karę umowną, jeśli zobowiązanie wykonano w znacznej części lub kara jest rażąco wygórowana.
Kara a odszkodowanie
Kara umowna zastępuje odszkodowanie, chyba że strony zastrzegły prawo dochodzenia odszkodowania uzupełniającego.
Art. 483–485 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.)
Firma remontowa zobowiązuje się skończyć remont do 30 czerwca, a umowa przewiduje karę umowną 200 zł za każdy dzień opóźnienia. Prace kończą się 10 lipca – inwestor może żądać 2 000 zł kary bez wykazywania, że poniósł jakąkolwiek szkodę. Jeżeli wykonawca uzna karę za rażąco wygórowaną (np. przy remoncie za 8 000 zł), może wnosić do sądu o jej miarkowanie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy karę umowną można zastrzec za brak zapłaty?
Nie. Kara umowna dotyczy wyłącznie zobowiązań niepieniężnych. Za opóźnienie w zapłacie należą się odsetki za opóźnienie, a nie kara umowna – takie postanowienie jest nieważne.
Czy sąd może obniżyć karę umowną?
Tak. Na wniosek dłużnika sąd może zmniejszyć karę (miarkowanie), jeżeli zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części albo kara jest rażąco wygórowana w stosunku do wartości umowy i skali naruszenia.
Czy obok kary umownej można żądać odszkodowania?
Tylko wtedy, gdy strony wyraźnie zastrzegły w umowie prawo do odszkodowania uzupełniającego przewyższającego karę. Bez takiego zapisu kara umowna wyczerpuje roszczenie odszkodowawcze.