Doręczenie zastępcze
Pismo sądowe można skutecznie doręczyć, mimo że adresat go nie odebrał. Przy pierwszym piśmie wymagającym obrony obowiązują jednak odrębne zasady.
Doręczenie do rąk innej osoby
Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, o ile osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. W miejscu pracy pismo można doręczyć osobie upoważnionej do odbioru pism.
Awizo, czyli złożenie pisma w placówce
Gdy doręczenie w powyższy sposób nie jest możliwe, pismo przesłane pocztą składa się w placówce pocztowej, a doręczane w inny sposób – w urzędzie gminy. Zawiadomienie umieszcza się w drzwiach mieszkania albo w skrzynce, ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo złożono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni. Po bezskutecznym upływie tego terminu zawiadomienie powtarza się.
Wyjątek, o którym mało kto wie
Skutek doręczenia nie następuje automatycznie przy każdym piśmie. Jeżeli pozwany będący osobą fizyczną, mimo powtórzenia zawiadomienia, nie odebrał pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a wcześniej nie doręczono mu w sprawie żadnego pisma, przewodniczący zawiadamia o tym powoda i zobowiązuje go do doręczenia odpisu za pośrednictwem komornika.
Reguły tej nie stosuje się, gdy mimo nieodebrania korespondencji aktualność adresu wskazanego w pozwie nie budzi wątpliwości.
Praktyczny wniosek: skutków awiza nie da się ocenić bez sprawdzenia, jakie to pismo i czy wcześniej cokolwiek w tej sprawie już doręczono.
Dlaczego warto odbierać korespondencję
Ignorowanie awiz nie chroni przed prawomocnym orzeczeniem, a odbiór pisma daje pewność co do daty, od której biegnie termin. Kopertę z awizem warto zachować – bywa jedynym dowodem w sporze o termin.
Art. 138, art. 139 i art. 139(1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
Pani Marta wyprowadziła się rok wcześniej i nie odebrała pozwu wysłanego na stary adres. Ponieważ było to pierwsze pismo w sprawie i wymagało podjęcia obrony, sąd nie uznał go za doręczone, lecz zobowiązał powoda do doręczenia odpisu przez komornika.
Najczęściej zadawane pytania
Czy nieodebranie listu z sądu oznacza, że sprawa się nie toczy?
Nie. Przy wielu pismach dwukrotne awizowanie prowadzi do uznania przesyłki za doręczoną i termin biegnie tak, jakby list odebrano.
Czy pismo odebrane przez domownika jest skutecznie doręczone?
Tak, jeżeli domownik jest osobą dorosłą, nie jest przeciwnikiem adresata w sprawie i podjął się oddania mu pisma.
Co jeśli mieszkam pod innym adresem, niż wskazał powód?
Przy pierwszym piśmie wymagającym obrony sąd nie uzna go za doręczone, tylko zobowiąże powoda do doręczenia przez komornika – chyba że aktualność adresu z pozwu nie budzi wątpliwości.