Apelacja cywilna
Apelacja to odwołanie od wyroku sądu I instancji w sprawie cywilnej. Najpierw (w 7 dni) wnioskujesz o uzasadnienie wyroku, a potem masz 2 tygodnie od jego doręczenia na złożenie apelacji.
Dwa terminy, o których trzeba pamiętać
Krok 1. W ciągu 7 dni od ogłoszenia wyroku (a gdy wyrok doręczono z urzędu – od doręczenia) składasz wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Opłata to 100 zł i zalicza się ją później na poczet opłaty od apelacji.
Krok 2. Apelację wnosisz w terminie dwóch tygodni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem – do sądu II instancji, ale za pośrednictwem sądu, który wydał wyrok. Bez wcześniejszego wniosku o uzasadnienie apelacja co do zasady nie jest dopuszczalna.
Co powinna zawierać apelacja?
Oznaczenie zaskarżonego wyroku i zakresu zaskarżenia, zarzuty (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, błędne ustalenia faktyczne) wraz z uzasadnieniem, wnioski apelacyjne (zmiana wyroku i orzeczenie co do istoty albo uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania) oraz – w sprawach majątkowych – wartość przedmiotu zaskarżenia.
Opłata
Zasadniczo 5% wartości przedmiotu zaskarżenia (nie mniej niż 30 zł), a w sprawach o roszczenia do 20 000 zł obowiązują opłaty stałe według progów. Można wnioskować o zwolnienie od kosztów sądowych.
Nowe fakty i dowody
Sąd II instancji pomija nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w I instancji, chyba że potrzeba ich powołania powstała później (art. 381 k.p.c.). Dlatego apelacja rzadko bywa „drugą szansą” na przedstawienie materiału dowodowego.
Co dalej po wyroku II instancji?
Wyrok sądu odwoławczego jest prawomocny. W ograniczonym zakresie przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego (co do zasady przy wartości przedmiotu zaskarżenia od 50 000 zł, w sprawach pracy i ubezpieczeń – 10 000 zł), sporządzana obowiązkowo przez adwokata lub radcę prawnego.
Art. 367–391 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd rejonowy oddalił powództwo pana Adama o zapłatę 30 000 zł. Adam w 7 dni złożył wniosek o uzasadnienie (100 zł), a po jego otrzymaniu w ciągu 14 dni wniósł apelację do sądu okręgowego, dopłacając 1 400 zł (5% z 30 000 zł minus zaliczone 100 zł).
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę mieć adwokata?
W apelacji nie ma przymusu adwokackiego (poza wyjątkami), ale przy skardze kasacyjnej do SN pełnomocnik zawodowy jest obowiązkowy.
Czy apelacja wstrzymuje wykonanie wyroku?
Nieprawomocny wyrok co do zasady nie jest wykonalny, chyba że sąd nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności – wtedy można wnosić o jego wstrzymanie.
Czy sąd może orzec na moją niekorzyść?
Obowiązuje zakaz reformationis in peius – jeśli tylko Ty wniosłeś apelację, sąd nie może pogorszyć Twojej sytuacji.