Prawo pracy

Zwolnienie z powodu siły wyższej

To 2 dni lub 16 godzin w roku na pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem, gdy niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika. Przysługuje 50% wynagrodzenia.

Na czym polega?

Zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej obowiązuje od 26 kwietnia 2023 r. Pracownik może z niego skorzystać w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest jego natychmiastowa obecność.

Wymiar i wynagrodzenie

Wymiar to 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym – o sposobie wykorzystania (dni czy godziny) decyduje pracownik w pierwszym wniosku w danym roku. Za czas zwolnienia przysługuje połowa wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za urlop.

Jak zgłosić?

Wniosek składa się najpóźniej w dniu skorzystania ze zwolnienia – papierowo lub elektronicznie. Pracodawca jest wnioskiem związany i nie może odmówić. Nie trzeba dokumentować zdarzenia, choć w razie nadużyć pracodawca może żądać wyjaśnień.

Typowe sytuacje

Wypadek dziecka w szkole, nagłe pogorszenie stanu zdrowia rodzica, konieczność natychmiastowego odebrania chorego członka rodziny ze szpitala. Zwolnienie nie przechodzi na kolejny rok i nie przysługuje za nie ekwiwalent.

📜
Podstawa prawna:
Art. 148¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.), dodany ustawą z dnia 9 marca 2023 r.
Stan prawny na: 30 lipca 2026 r.
📌 Przykład

Pani Karolina odbiera telefon ze szkoły – jej syn złamał rękę i trzeba go natychmiast zawieźć do szpitala. Wysyła pracodawcy wiadomość o skorzystaniu ze zwolnienia z powodu siły wyższej na 4 godziny. Za ten czas otrzyma 50% wynagrodzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę udokumentować powód?

Nie ma obowiązku dołączania dokumentów. Wystarczy wniosek wskazujący, że chodzi o pilną sprawę rodzinną spowodowaną chorobą lub wypadkiem.

Czy pracodawca może odmówić?

Nie. Pracodawca jest związany wnioskiem złożonym najpóźniej w dniu wykorzystania zwolnienia.

Czy niewykorzystane dni przechodzą na kolejny rok?

Nie. Zwolnienie z powodu siły wyższej nie przechodzi na następny rok i nie wypłaca się za nie ekwiwalentu.