Odprawa pracownicza
Odprawa pracownicza to jednorazowe świadczenie pieniężne przysługujące pracownikowi zwolnionemu z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, np. z powodu likwidacji stanowiska.
Czym jest odprawa pracownicza?
Odprawa to jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane pracownikowi, który traci pracę z przyczyn niezależnych od siebie. Reguluje ją ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych).
Komu przysługuje odprawa?
Odprawa przysługuje pracownikom zatrudnionym u pracodawcy, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje z przyczyn niedotyczących pracownika (np. likwidacja stanowiska, restrukturyzacja, upadłość).
Wysokość odprawy
Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 1-miesięczne wynagrodzenie – przy stażu krótszym niż 2 lata, 2-miesięczne wynagrodzenie – przy stażu od 2 do 8 lat, 3-miesięczne wynagrodzenie – przy stażu ponad 8 lat. Odprawę liczy się jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy (kwoty brutto), a jej maksymalna wysokość to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy.
Odprawa a inne świadczenia
Odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych to nie to samo co odprawa emerytalno-rentowa (art. 921 Kodeksu pracy – jednomiesięczne wynagrodzenie przy przejściu na emeryturę lub rentę) ani odprawa pośmiertna. Świadczenia te mogą przysługiwać niezależnie od siebie.
Art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844 z późn. zm.)
Pani Joanna pracowała w firmie IT przez 5 lat. Firma zdecydowała o likwidacji jej stanowiska z powodu reorganizacji. Ponieważ pracodawca zatrudnia ponad 20 osób, a przyczyna leży po jego stronie, Pani Joannie przysługuje odprawa w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia (staż 2–8 lat). Przy wynagrodzeniu 9 000 zł brutto odprawa wyniesie 18 000 zł brutto – o ile nie przekracza 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy odprawa przysługuje przy wypowiedzeniu za porozumieniem stron?
Tak, jeśli porozumienie stron nastąpiło z inicjatywy pracodawcy i z przyczyn niedotyczących pracownika. Ważne jest, aby przyczyna rozwiązania leżała po stronie pracodawcy.
Czy odprawa podlega opodatkowaniu i składkom ZUS?
Odprawa stanowi przychód ze stosunku pracy i podlega opodatkowaniu PIT. Jeżeli natomiast pozostaje w bezpośrednim, ścisłym związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, co do zasady nie wchodzi do podstawy wymiaru składek ZUS (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia składkowego).