Wypowiedzenie umowy o pracę
Wypowiedzenie umowy o pracę to jednostronne oświadczenie woli pracodawcy lub pracownika, które prowadzi do rozwiązania stosunku pracy po upływie okresu wypowiedzenia.
Czym jest wypowiedzenie umowy o pracę?
Wypowiedzenie to jeden z trybów rozwiązania umowy o pracę. Może go złożyć zarówno pracownik, jak i pracodawca. Po złożeniu wypowiedzenia umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia.
Okresy wypowiedzenia
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie – przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc – przy zatrudnieniu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące – przy zatrudnieniu powyżej 3 lat.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca wypowiadający umowę o pracę musi: wskazać przyczynę wypowiedzenia (konkretną i rzeczywistą), skonsultować zamiar z organizacją związkową (jeśli istnieje), pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy.
Zmiana od 26 kwietnia 2023 r.: obowiązek podania przyczyny oraz konsultacji związkowej dotyczy nie tylko umów na czas nieokreślony, ale również umów na czas określony. Bez przyczyny można nadal wypowiedzieć jedynie umowę na okres próbny.
Ochrona przed wypowiedzeniem
Szczególnej ochronie podlegają m.in.: pracownice w ciąży, pracownicy w wieku przedemerytalnym (4 lata przed emeryturą), pracownicy na urlopie lub zwolnieniu lekarskim, działacze związkowi.
Art. 30, 32–43 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.)
Pan Adam pracuje w firmie od 4 lat na umowie na czas nieokreślony. Pracodawca decyduje się na redukcję etatów i wręcza Panu Adamowi wypowiedzenie z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia (bo staż powyżej 3 lat). W wypowiedzeniu wskazuje przyczynę: likwidacja stanowiska. Pan Adam ma 21 dni na odwołanie do sądu pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracownik musi podać przyczynę wypowiedzenia?
Nie. Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę bez podawania przyczyny – niezależnie od rodzaju umowy. Obowiązek wskazania przyczyny dotyczy pracodawcy i od 26 kwietnia 2023 r. obejmuje zarówno umowy na czas nieokreślony, jak i umowy na czas określony.
Czy można skrócić okres wypowiedzenia?
Tak, strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy (porozumienie stron). Pracodawca może też jednostronnie skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia do 1 miesiąca – wtedy pracownikowi przysługuje odszkodowanie za pozostały okres.
Co to jest wypowiedzenie dyscyplinarne?
Potocznie 'dyscyplinarka' to nie wypowiedzenie, lecz rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 k.p.). Stosuje się je przy ciężkim naruszeniu obowiązków pracowniczych i skutkuje natychmiastowym zakończeniem stosunku pracy.