Mobbing
Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, które wywołuje u niego poczucie niższej przydatności zawodowej i ma na celu poniżenie lub ośmieszenie.
Czym jest mobbing?
Mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu. Mogą to być zarówno działania przełożonego wobec podwładnego, jak i współpracowników między sobą.
Kluczowe cechy mobbingu: musi być uporczywy (powtarzalny, systematyczny), musi być długotrwały (nie jednorazowy incydent), musi wywoływać u pracownika zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, musi mieć na celu lub powodować poniżenie, ośmieszenie, izolację lub wyeliminowanie pracownika z zespołu.
Przykłady mobbingu
Mobbing może przybierać różne formy: ciągłe krytykowanie pracy bez uzasadnienia, izolowanie od zespołu, przydzielanie bezsensownych lub poniżających zadań, publiczne upokarzanie, rozpowszechnianie plotek, ignorowanie pracownika, grożenie zwolnieniem bez powodu.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi. To oznacza, że powinien: wprowadzić politykę antymobbingową, szkolić pracowników, reagować na zgłoszenia, prowadzić postępowania wyjaśniające. Pracodawca odpowiada za mobbing nawet jeśli sam go nie stosował – wystarczy, że nie przeciwdziałał.
Roszczenia pracownika
Pracownik dotknięty mobbingiem może dochodzić: zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia wywołany mobbingiem, odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę – jeśli wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę.
Art. 94³ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.)
Pani Katarzyna pracuje w dziale księgowości. Od pół roku jej przełożony systematycznie ją krytykuje przy innych pracownikach, przydziela jej zadania poniżej kwalifikacji, ignoruje na zebraniach i rozpowszechnia nieprawdziwe informacje o jakości jej pracy. Katarzyna zaczęła cierpieć na bezsenność i stany lękowe – lekarz stwierdził rozstrój zdrowia. Katarzyna może dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia wywołany mobbingiem.
Najczęściej zadawane pytania
Jak udowodnić mobbing?
Ciężar dowodu spoczywa na pracowniku. Warto gromadzić: korespondencję mailową, notatki z datami i opisem zdarzeń, świadectwa kolegów z pracy, dokumentację medyczną potwierdzającą pogorszenie zdrowia. Przydatne mogą być też nagrania (choć ich dopuszczalność jako dowodu jest dyskusyjna).
Czym mobbing różni się od dyskryminacji?
Dyskryminacja to nierówne traktowanie ze względu na określoną cechę (płeć, wiek, niepełnosprawność itp.). Mobbing to nękanie, które nie musi być związane z żadną konkretną cechą osobistą. Przy dyskryminacji ciężar dowodu jest przerzucony na pracodawcę – przy mobbingu spoczywa na pracowniku.
Czy jednorazowy incydent to mobbing?
Nie. Mobbing z definicji musi być uporczywy i długotrwały. Jednorazowe zachowanie (nawet bardzo naganne) nie stanowi mobbingu w rozumieniu Kodeksu pracy, choć może być podstawą innych roszczeń (np. z tytułu naruszenia dóbr osobistych).