Staż pracy
Staż pracy decyduje o wymiarze urlopu, długości okresu wypowiedzenia i nagrodzie jubileuszowej. Od 2026 r. do stażu wlicza się także okresy zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej.
Czym jest staż pracy?
Staż pracy to suma okresów zatrudnienia, od których zależą uprawnienia pracownicze. Rozróżnia się staż zakładowy (u jednego pracodawcy – wpływa m.in. na okres wypowiedzenia i odprawę) oraz ogólny (u wszystkich pracodawców – decyduje np. o wymiarze urlopu wypoczynkowego).
Zmiana od 2026 r.
Do 2025 r. do stażu pracy wliczano zasadniczo tylko okresy zatrudnienia na umowę o pracę (oraz okresy nauki i inne okresy wskazane w przepisach). Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza zasadę, że do stażu pracy wlicza się także okresy wykonywania umowy zlecenia (oraz umów o świadczenie usług) i prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli były objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.
Nowe zasady wchodzą w życie etapami: od 1 stycznia 2026 r. – w jednostkach sektora finansów publicznych, od 1 maja 2026 r. – u pozostałych pracodawców (informacja Państwowej Inspekcji Pracy).
Okresy te potwierdza się zaświadczeniem z ZUS. Zmiana ma szczególne znaczenie dla osób, które przez lata pracowały na zleceniu lub na własnej działalności – ich urlop może wzrosnąć z 20 do 26 dni.
Okresy nauki
Do stażu urlopowego wlicza się też ukończoną naukę: zasadnicza szkoła zawodowa – do 3 lat, średnia szkoła zawodowa – do 5 lat, średnia ogólnokształcąca – 4 lata, szkoła policealna – 6 lat, szkoła wyższa – 8 lat. Okresów nauki nie sumuje się – liczy się najkorzystniejszy.
Na co wpływa staż?
Na wymiar urlopu (20 albo 26 dni), długość okresu wypowiedzenia, wysokość odprawy przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika, nagrody jubileuszowe i dodatki stażowe u części pracodawców, a także na uprawnienia emerytalne.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.), z uwzględnieniem nowelizacji rozszerzającej katalog okresów wliczanych do stażu pracy obowiązującej od 2026 r.
Pan Tomasz przez 7 lat prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, a od 4 lat pracuje na etacie. Ukończył studia wyższe (8 lat do stażu). Po zmianach z 2026 r. przedstawia zaświadczenie z ZUS o okresach działalności – jego staż przekracza 10 lat, więc wymiar urlopu rośnie z 20 do 26 dni.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zlecenie wlicza się do stażu pracy?
Po zmianach z 2026 r. tak – okresy wykonywania zlecenia objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi wlicza się do stażu pracy na podstawie zaświadczenia z ZUS.
Czy staż z zagranicy się liczy?
Tak. Udokumentowane okresy zatrudnienia za granicą wlicza się do stażu pracy w Polsce – potrzebne są dokumenty od zagranicznego pracodawcy (najlepiej przetłumaczone).
Czy studia i praca w tym samym czasie sumują się?
Nie. Jeżeli okres nauki pokrywa się z okresem zatrudnienia, do stażu wlicza się okres korzystniejszy dla pracownika, a nie oba.