Spór zbiorowy
Spór zbiorowy to konflikt między pracownikami (reprezentowanymi przez związki zawodowe) a pracodawcą dotyczący warunków pracy, płacy lub świadczeń socjalnych.
Czym jest spór zbiorowy?
Spór zbiorowy to formalny konflikt między pracownikami a pracodawcą dotyczący warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych, a także praw i wolności związkowych. Stroną reprezentującą pracowników jest zawsze związek zawodowy – pracownicy niezrzeszeni nie mogą prowadzić sporu zbiorowego.
Etapy sporu
Spór zbiorowy przechodzi przez trzy obowiązkowe etapy: rokowania (bezpośrednie negocjacje z pracodawcą), mediacja (z udziałem mediatora z listy ministerstwa), arbitraż (rozstrzygnięcie przez kolegium arbitrażu społecznego). Dopiero po wyczerpaniu tych etapów związek może ogłosić strajk.
Strajk
Strajk to ostateczny środek w sporze zbiorowym – polega na zbiorowym powstrzymaniu się pracowników od pracy. Przed strajkiem związek musi przeprowadzić referendum strajkowe (za strajkiem musi opowiedzieć się większość głosujących, przy frekwencji co najmniej 50%). Strajk jest legalny tylko po wyczerpaniu procedury sporu.
Ograniczenia
Nie mogą strajkować: pracownicy służb mundurowych (policja, wojsko, straż pożarna), pracownicy organów władzy państwowej, a także pracownicy zatrudnieni w sektorach, gdzie przerwanie pracy zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu państwa.
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 123)