Prawo pracy

Elastyczna organizacja pracy

Rodzic dziecka do 8 lat oraz opiekun mogą wnioskować o elastyczną organizację pracy – np. pracę zdalną, ruchomy czas pracy czy obniżony wymiar etatu. Pracodawca musi wniosek rozpatrzyć i uzasadnić odmowę.

Czym jest elastyczna organizacja pracy?

To zbiorcze określenie rozwiązań pozwalających dostosować pracę do obowiązków rodzinnych. Kodeks pracy wymienia: pracę zdalną, system przerywanego czasu pracy, system skróconego tygodnia pracy, system pracy weekendowej, ruchomy czas pracy, indywidualny rozkład czasu pracy oraz obniżenie wymiaru czasu pracy.

Kto może wnioskować?

Pracownik wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 8 lat oraz pracownik sprawujący opiekę nad członkiem rodziny lub osobą wspólnie zamieszkującą, wymagającą opieki z poważnych względów medycznych.

Procedura

Wniosek składa się co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy. Pracodawca ma 7 dni na odpowiedź. Może odmówić, ale musi pisemnie uzasadnić odmowę, biorąc pod uwagę potrzeby pracownika, termin i przyczynę oraz potrzeby i możliwości pracodawcy.

Ochrona pracownika

Złożenie wniosku nie może być przyczyną wypowiedzenia umowy, jej rozwiązania ani niekorzystnego traktowania pracownika. Pracownik może w każdej chwili złożyć wniosek o powrót do poprzedniej organizacji pracy.

📜
Podstawa prawna:
Art. 188¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.), dodany ustawą z dnia 9 marca 2023 r.
Stan prawny na: 30 lipca 2026 r.
📌 Przykład

Pan Rafał ma 5-letnią córkę i chce odbierać ją z przedszkola. Składa wniosek o ruchomy czas pracy (start między 7:00 a 9:00) na 21 dni przed planowaną zmianą. Pracodawca w ciągu 7 dni akceptuje wniosek – gdyby odmówił, musiałby pisemnie wskazać przyczynę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca musi zgodzić się na pracę zdalną?

Nie zawsze. Musi jednak rozpatrzyć wniosek i w razie odmowy pisemnie ją uzasadnić, uwzględniając potrzeby pracownika oraz organizację pracy. Wyjątkiem jest praca zdalna na wniosek m.in. rodzica dziecka do 4 lat czy pracownicy w ciąży – tu odmowa jest możliwa tylko, gdy nie pozwala na to rodzaj pracy.

Na jak długo można uzyskać elastyczną organizację pracy?

Wniosek może dotyczyć okresu wskazanego przez pracownika. Można też wcześniej wrócić do dotychczasowej organizacji pracy, składając odpowiedni wniosek.

Czy obniżenie etatu obniża wynagrodzenie?

Tak. Obniżenie wymiaru czasu pracy oznacza proporcjonalnie niższe wynagrodzenie i proporcjonalnie niższy wymiar urlopu.