Alimenty
Alimenty to obowiązkowe świadczenia pieniężne na rzecz osób bliskich, najczęściej dzieci, które nie są w stanie samodzielnie się utrzymać.
Czym są alimenty?
Alimenty to regularne świadczenia (najczęściej pieniężne), które jedna osoba jest zobowiązana płacić na rzecz drugiej w celu zaspokojenia jej usprawiedliwionych potrzeb życiowych. Najczęściej kojarzone z obowiązkiem rodziców wobec dzieci, ale mogą dotyczyć też innych relacji rodzinnych.
Kto jest zobowiązany do płacenia alimentów?
Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (rodzice–dzieci, dziadkowie–wnuki) oraz rodzeństwo. W praktyce najczęściej dotyczy:
Rodziców wobec dzieci – to najczęstszy przypadek. Obowiązek trwa do momentu, gdy dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymać (nie jest to automatycznie 18. rok życia!). Dzieci wobec rodziców – gdy rodzice znajdą się w niedostatku. Byłego małżonka – w określonych sytuacjach po rozwodzie.
Jak ustalana jest wysokość alimentów?
Wysokość alimentów zależy od dwóch czynników: usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (koszty utrzymania, edukacji, leczenia, rozrywki) oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (nie tylko aktualnych zarobków, ale potencjalnych możliwości zarobkowych).
Jak uzyskać alimenty?
Alimenty można uzyskać na drodze: porozumienia stron – ugoda między rodzicami, mediacji – z udziałem mediatora, postępowania sądowego – pozew o alimenty do sądu rejonowego.
Art. 128–144¹ ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.)
Pani Maria i Pan Tomasz rozwodzą się. Mają 10-letniego syna Kubę. Kuba mieszka z mamą. Koszty utrzymania Kuby (jedzenie, ubrania, szkoła, zajęcia dodatkowe, lekarz) wynoszą ok. 2 500 zł miesięcznie. Pan Tomasz zarabia 7 000 zł netto. Sąd zasądza alimenty w wysokości 1 200 zł miesięcznie, uwzględniając, że Pani Maria również pokrywa część kosztów i sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem.
Najczęściej zadawane pytania
Do kiedy trzeba płacić alimenty na dziecko?
Nie ma sztywnej granicy wiekowej. Obowiązek alimentacyjny trwa do momentu, gdy dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Studiujące dziecko w wieku 25 lat wciąż może mieć prawo do alimentów, jeśli kontynuuje naukę i nie pracuje.
Co zrobić, gdy rodzic nie płaci alimentów?
Można złożyć wniosek o egzekucję alimentów do komornika sądowego. Istnieje też możliwość zgłoszenia do Funduszu Alimentacyjnego (jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza progu) oraz zawiadomienia prokuratury o przestępstwie niealimentacji (art. 209 k.k.).
Czy można zmienić wysokość alimentów?
Tak. Jeśli zmieniły się okoliczności (wzrosły potrzeby dziecka lub zmieniła się sytuacja finansowa rodzica), można złożyć pozew o podwyższenie lub obniżenie alimentów.