Władza rodzicielska
Władza rodzicielska to ogół praw i obowiązków rodziców wobec małoletniego dziecka, obejmujący pieczę nad osobą i majątkiem dziecka oraz jego wychowanie.
Czym jest władza rodzicielska?
Władza rodzicielska to zespół praw i obowiązków rodziców względem małoletniego dziecka. Obejmuje: pieczę nad osobą dziecka (troska o zdrowie, bezpieczeństwo, wychowanie), zarząd majątkiem dziecka, reprezentację dziecka (zastępowanie go w czynnościach prawnych).
Komu przysługuje władza rodzicielska?
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom – niezależnie od tego, czy są małżeństwem, czy żyją w separacji, czy są po rozwodzie. Rozwód ani rozstanie nie powodują automatycznie utraty władzy rodzicielskiej.
Ograniczenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej
Sąd może ograniczyć władzę rodzicielską, jeśli dobro dziecka jest zagrożone (np. zobowiązując rodzica do podjęcia terapii). Sąd może pozbawić władzy rodzicielskiej w przypadkach: trwałej przeszkody w jej wykonywaniu, nadużywania władzy, rażącego zaniedbywania obowiązków.
Władza rodzicielska po rozwodzie
Sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej. Możliwe rozwiązania: pełna władza obojga rodziców (gdy są w stanie współdziałać), ograniczenie władzy jednego z rodziców do określonych obowiązków i uprawnień, pozbawienie władzy jednego z rodziców (w skrajnych przypadkach).
Art. 92–112 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.)
Pani Monika i Pan Paweł rozwodzą się. Mają 7-letnią córkę Olę. Oboje chcą aktywnie uczestniczyć w wychowaniu dziecka. Sąd pozostawia pełną władzę rodzicielską obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania Oli przy matce i kontakty z ojcem co drugi weekend oraz w środy. Oboje mają prawo podejmować istotne decyzje dotyczące Oli (szkoła, leczenie).
Najczęściej zadawane pytania
Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej oznacza zakaz kontaktów?
Nie. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem to dwa odrębne prawa. Rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską nadal ma prawo do kontaktów z dzieckiem, chyba że sąd osobno zakaże lub ograniczy kontakty.
Czy dziecko może mieć wpływ na decyzje sądu?
Tak. Sąd powinien wysłuchać dziecko, jeśli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwalają. W praktyce sądy wysłuchują dzieci od ok. 10–13 roku życia, choć nie ma sztywnej granicy wiekowej.
Jak odzyskać ograniczoną władzę rodzicielską?
Rodzic może złożyć wniosek do sądu o przywrócenie pełnej władzy rodzicielskiej, jeśli ustały przyczyny jej ograniczenia. Musi wykazać, że zmienił swoje postępowanie i jest w stanie prawidłowo wykonywać władzę.