Kalkulator alimentów - jak policzyć alimenty na dziecko

Najkrócej: w polskim prawie nie ma tabeli alimentów ani procentu od pensji. Kwota bierze się z dwóch liczb - miesięcznego kosztu utrzymania dziecka i tego, jaką część tego kosztu każdy z rodziców jest w stanie pokryć.

Zanim złożysz pozew albo siądziesz do rozmowy z drugim rodzicem, policz obie te liczby. Przeprowadzi Cię przez to narzędzie - bez zakładania konta, w kilka minut.

Dlaczego nie ma tabeli alimentów

To najczęstsze rozczarowanie osób, które szukają gotowej odpowiedzi na pytanie "ile wynoszą alimenty na jedno dziecko". Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zna żadnych stawek. Sąd waży dwie rzeczy (art. 135 § 1 KRO):

• usprawiedliwione potrzeby dziecka,
• możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica zobowiązanego.

Z tego wynika bardzo praktyczny wniosek: sprawę o alimenty wygrywa się rachunkami, nie argumentami. Rodzic, który przynosi do sądu rozpisany kosztorys z potwierdzeniami opłat, jest w zupełnie innej sytuacji niż ten, który mówi "utrzymanie dziecka kosztuje jakieś dwa tysiące".

Kalkulator alimentów nie zastąpi więc wyroku, ale robi rzecz, która realnie się liczy: zmusza do rozpisania wszystkich pozycji, o których łatwo zapomnieć, i pokazuje wynik oparty na tej samej logice, którą stosuje sąd.

Krok 1. Policz miesięczny koszt utrzymania dziecka

Rozpisz wszystko, co realnie wydajesz, w podziale na kategorie:

• wyżywienie,
• mieszkanie - weź czynsz, media i ratę kredytu, a potem podziel przez liczbę osób mieszkających w lokalu. Ta część kosztu dziecka jest najczęściej pomijana, a bywa drugą największą pozycją,
• odzież i obuwie,
• przedszkole, szkoła, podręczniki, wyprawka,
• leczenie, leki, stomatolog, okulary,
• zajęcia dodatkowe, korepetycje, sport,
• telefon, transport, kieszonkowe,
• wakacje, prezenty, ferie.

Dwie zasady, które decydują o wiarygodności zestawienia. Po pierwsze, wszystko przelicz na miesiąc - wakacje za 2400 zł rocznie to 200 zł miesięcznie, a nie jednorazowy skok w lipcu. Po drugie, licz to, co wydajesz naprawdę, a nie to, co chciałbyś wydawać. Zawyżony kosztorys sąd zweryfikuje na pierwszej rozprawie i podważy wtedy całą resztę.

Krok 2. Podziel koszt między rodziców

Oboje rodzice utrzymują dziecko proporcjonalnie do swoich możliwości. Od dochodu każdego z nich odejmij jego własne niezbędne koszty życia i porównaj to, co zostaje.

Dwie rzeczy, które to modyfikują:

• Możliwości zarobkowe, nie zarobki z papierka. Sąd bada, ile rodzic mógłby zarabiać przy swoim wykształceniu, doświadczeniu i stanie zdrowia. Zwolnienie się z pracy albo przejście na najniższą krajową tuż przed sprawą nie obniża alimentów.
• Osobiste starania. Codzienna opieka, gotowanie, wizyty u lekarza i odrabianie lekcji to część wykonania obowiązku alimentacyjnego (art. 135 § 2 KRO). Dlatego rodzic, u którego dziecko mieszka, płaci mniej albo wcale - jego wkład jest wnoszony w naturze.

Krok 3. Odejmij to, co drugi rodzic pokrywa bezpośrednio

Jeżeli rodzic zobowiązany opłaca przedszkole przelewem, kupuje ubrania albo pokrywa wyjazdy, te kwoty odejmuje się od jego udziału pieniężnego. Alimenty to różnica, a nie cały udział.

Przykład

Koszt utrzymania dziecka: 2550 zł miesięcznie (w tym 800 zł udziału w kosztach mieszkania). Rodzic A ma po odjęciu własnych kosztów 4500 zł, rodzic B - 7500 zł. Udział rodzica B to 7500 z 12 000, czyli 62,5 procent z 2550 zł, a więc około 1590 zł. Rodzic B opłaca bezpośrednio przedszkole za 300 zł, więc do zasądzenia zostaje około 1290 zł.

To nie jest wyrok, tylko punkt wyjścia. Ale rozmowa, która zaczyna się od takiej liczby i rozpisanych pozycji, wygląda inaczej niż licytacja na kwoty.

Czego nie wliczasz

Świadczenie wychowawcze 800 plus nie wpływa na wysokość alimentów. To samo dotyczy świadczeń rodzinnych, świadczeń z pomocy społecznej i wypłat z funduszu alimentacyjnego (art. 135 § 3 KRO). Argument "przecież dostajesz 800 plus, więc alimenty mogą być niższe" nie ma podstawy prawnej.

Nie wliczasz też kosztów, które ponosisz na siebie - dziecko ma udział w kosztach mieszkania, ale nie płaci Twojego abonamentu ani Twojego paliwa do pracy.

Co zrobić z wyliczeniem

Do pozwu. Zestawienie w formie tabeli, z rachunkami w załączniku, to najmocniejszy dowód w sprawie o alimenty. Sam pozew składasz do sądu rejonowego i nie płacisz za niego nic - szczegóły procedury opisujemy w poradniku alimenty na dziecko.

Do rozmowy albo mediacji. Większość spraw da się zamknąć ugodą, jeżeli obie strony patrzą na te same liczby. Kosztorys przenosi rozmowę z poziomu pretensji na poziom arytmetyki.

Do wniosku o podwyższenie. Przy zmianie wysokości alimentów trzeba wykazać, co konkretnie zmieniło się od poprzedniego wyroku. Porównanie dwóch kosztorysów - sprzed lat i dzisiejszego - robi to najlepiej.

Najczęstsze pytania

Czy istnieje oficjalny kalkulator alimentów?
Nie. Żadne ministerstwo ani sąd nie publikuje urzędowego kalkulatora, bo przepisy nie przewidują żadnego wzoru ani stawek. Narzędzia dostępne w internecie, w tym nasz kalkulator alimentów, odtwarzają sposób rozumowania sądu: koszty dziecka podzielone między rodziców proporcjonalnie do ich możliwości.

Ile wynoszą alimenty na jedno dziecko?
Nie ma ustawowej kwoty ani widełek. Wysokość zależy od udokumentowanych kosztów utrzymania konkretnego dziecka i od możliwości zarobkowych rodziców. Dwie rodziny o podobnych dochodach mogą dostać zupełnie różne wyroki, jeśli różnią się potrzeby dzieci.

Czy alimenty to procent od pensji?
Nie. Procent od dochodu funkcjonuje w niektórych innych państwach, ale nie w polskim prawie. Dochód rodzica jest tylko jedną z dwóch zmiennych, obok kosztów dziecka.

Czy kalkulator alimentów jest wiążący dla sądu?
Nie, i żadne narzędzie tego rodzaju nie jest. Kalkulator daje wynik orientacyjny i porządkuje kosztorys - to, ile ostatecznie zasądzi sąd, zależy od dowodów i oceny konkretnej sprawy.

Jak liczyć koszt mieszkania dziecka?
W praktyce sumę czynszu, mediów i ewentualnej raty dzieli się przez liczbę osób mieszkających w lokalu. Jeżeli w mieszkaniu mieszka rodzic z dwójką dzieci, na dziecko przypada jedna trzecia.

Czy przy opiece naprzemiennej alimenty w ogóle się należą?
Mogą się należeć. Naprzemienna opieka wyrównuje osobiste starania obojga rodziców, ale jeśli ich możliwości zarobkowe wyraźnie się różnią, rodzic lepiej sytuowany nadal dopłaca do kosztów dziecka.

Podstawa prawna: art. 133 i 135 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.