Meldunek
Meldunek to obowiązek administracyjny polegający na zarejestrowaniu miejsca pobytu stałego lub czasowego w urzędzie gminy.
Czym jest meldunek?
Meldunek (zameldowanie) to czynność administracyjna polegająca na zarejestrowaniu w urzędzie gminy faktu pobytu osoby w określonym lokalu. Wyróżnia się zameldowanie na pobyt stały (pod adresem, pod którym dana osoba zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania) oraz zameldowanie na pobyt czasowy (powyżej 3 miesięcy).
Jak się zameldować?
Zameldowania dokonuje się w urzędzie gminy, składając formularz z potwierdzeniem pobytu w lokalu (podpis właściciela lub inny dokument potwierdzający tytuł prawny). Zameldowania można dokonać także elektronicznie przez ePUAP. Zameldowanie jest wolne od opłat.
Wymeldowanie
Wymeldowanie następuje automatycznie przy zameldowaniu w nowym miejscu lub na wniosek osoby wymeldowującej się. Właściciel lokalu może złożyć wniosek o wymeldowanie osoby, która opuściła lokal bez wymeldowania – organ przeprowadza wtedy postępowanie administracyjne w tej sprawie.
Terminy i dokumenty
Zameldować się należy najpóźniej w 30. dniu od przybycia do nowego miejsca pobytu. Do urzędu bierzesz: dowód osobisty lub paszport, wypełniony formularz zgłoszenia pobytu oraz potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu – akt własności, wypis z księgi wieczystej, umowę najmu, decyzję o przydziale lokalu albo podpis właściciela na formularzu. Za dziecko meldunek zgłasza rodzic (noworodka melduje urząd automatycznie przy rejestracji urodzenia). Meldunek jest bezpłatny; opłatę 17 zł pobiera się tylko za wydanie zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy – zaświadczenie o pobycie stałym wydawane jest z urzędu bez opłaty.
Meldunek krok po kroku
1. Ustal, czy chodzi o pobyt stały czy czasowy powyżej 3 miesięcy.
2. Zdobądź zgodę lub dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu.
3. Wypełnij formularz w urzędzie gminy właściwym dla adresu lokalu albo online przez mObywatel/e-Urząd (potrzebny profil zaufany lub e-dowód).
4. Meldunek następuje od razu przy zgłoszeniu – nie wydaje się decyzji.
5. Przy wyjeździe za granicę na stałe zgłoś wyjazd, a na okres dłuższy niż 6 miesięcy – wyjazd czasowy.
Wymeldowanie osoby, która się wyprowadziła
Gdy lokator opuścił mieszkanie i nie wymeldował się, właściciel składa wniosek o wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej. Organ ustala, czy osoba faktycznie i trwale opuściła lokal – przeprowadza wywiad, przesłuchuje świadków (np. sąsiadów), sprawdza korespondencję. Samo posiadanie klucza lub pozostawienie rzeczy nie przesądza o pobycie, ale sporadyczne przebywanie może wystarczyć do odmowy. Od decyzji przysługuje odwołanie do wojewody w ciągu 14 dni, a następnie skarga do WSA. Postępowanie o wymeldowanie nie zastępuje eksmisji – nie daje prawa do usunięcia osoby z lokalu.
Co daje, a czego nie daje meldunek
Meldunek to wyłącznie rejestracja faktu pobytu: nie tworzy i nie odbiera prawa do lokalu, nie chroni przed wypowiedzeniem najmu i nie jest podstawą do żądania mieszkania od właściciela. Ma jednak znaczenie praktyczne – wpływa na rejonizację szkół i przedszkoli, przypisanie do przychodni i urzędu skarbowego, udział w wyborach w danym obwodzie, rejestrację pojazdu oraz doręczenia urzędowe i sądowe, bo pisma trafiają na adres z ewidencji ludności. Dlatego zaniedbany meldunek najczęściej mści się przy prawomocnych nakazach zapłaty wysłanych na stary adres.
Art. 24–35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. 2010 nr 217 poz. 1427 z późn. zm.)
Pani Anna wynajmuje mieszkanie w Częstochowie i chce zameldować się na pobyt czasowy, żeby zapisać dziecko do rejonowej szkoły. Właściciel podpisuje jej formularz zgłoszenia pobytu czasowego, a urząd melduje ją tego samego dnia. Gdy po roku wyprowadza się bez wymeldowania, właściciel składa wniosek o wymeldowanie – urząd ustala, że lokal został trwale opuszczony, i wydaje decyzję o wymeldowaniu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można zameldować się bez zgody właściciela?
Nie, jeśli nie masz własnego tytułu prawnego do lokalu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy tytuł wynika z orzeczenia sądu albo umowy najmu, którą przedstawiasz w urzędzie.
Czy zameldowanie daje prawo do mieszkania?
Nie. Meldunek jest wyłącznie czynnością ewidencyjną i nie tworzy żadnych praw do lokalu ani nie utrudnia jego sprzedaży.
Czy za brak meldunku jest kara?
Obecnie nie ma sankcji karnej za samo niezameldowanie, ale brak aktualnego adresu utrudnia sprawy urzędowe i powoduje, że pisma sądowe uznaje się za doręczone na stary adres.
Czy można być zameldowanym w dwóch miejscach?
Tak – jednocześnie na pobyt stały w jednym lokalu i na pobyt czasowy w innym. Nie można mieć dwóch meldunków stałych.