Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek)

Na czym polega estoński CIT?

W ryczałcie od dochodów spółek podatek nie jest płacony od bieżącego zysku, lecz dopiero wtedy, gdy zysk zostanie wypłacony wspólnikom (dywidenda) lub przeznaczony na tzw. ukryte zyski i wydatki niezwiązane z działalnością. Zyski reinwestowane pozostają nieopodatkowane.

Kto może skorzystać?

Spółki z o.o., akcyjne, proste spółki akcyjne, komandytowe i komandytowo-akcyjne, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Spółka nie może posiadać udziałów w innych podmiotach.

Wymagane jest też zatrudnienie co najmniej 3 osób (poza wspólnikami) na pełen etat przez min. 300 dni w roku lub na umowach zlecenia z odpowiednim poziomem wydatków. Dla podatników rozpoczynających działalność i małych podatników obowiązują ulgi w pierwszych latach.

Ponadto mniej niż 50% przychodów może pochodzić z tzw. przychodów pasywnych (odsetki, należności licencyjne, wierzytelności).

Stawki i efektywne obciążenie

10% – mały podatnik (przychód do 2 mln euro) i podatnik rozpoczynający działalność. 20% – pozostali. Po uwzględnieniu odliczenia części CIT od PIT wspólnika efektywne łączne opodatkowanie wynosi ok. 20% (mały podatnik) i ok. 25% (duży) – wobec ok. 26–34% w modelu klasycznym.

Jak wejść i wyjść?

Wybór następuje przez zawiadomienie ZAW-RD złożone do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego objętego ryczałtem (można też przejść w trakcie roku, zamykając księgi). Estoński CIT wybiera się na okresy 4-letnie, automatycznie przedłużane.

Na co uważać

Pułapką są ukryte zyski – np. pożyczki dla wspólnika, świadczenia na jego rzecz, część wydatków na samochody osobowe używane także prywatnie (50% podlega opodatkowaniu).

Dla kogo estoński CIT się opłaca

Największą korzyść osiągają spółki, które reinwestują zysk – kupują maszyny, nieruchomości, finansują rozwój i zatrudnienie – bo do momentu wypłaty dywidendy podatek w ogóle nie powstaje, co realnie poprawia płynność. Model traci sens, gdy wspólnicy potrzebują całego zysku na bieżąco co miesiąc, gdy spółka korzysta z ulg (B+R, IP Box, ulga na złe długi – w ryczałcie są niedostępne) albo gdy ma rozbudowaną strukturę holdingową, bo posiadanie udziałów w innych podmiotach wyklucza ryczałt.

Warunki wejścia – lista kontrolna

1. Forma prawna: sp. z o.o., S.A., P.S.A., komandytowa lub komandytowo-akcyjna.
2. Wspólnicy: wyłącznie osoby fizyczne, bez udziału w innych spółkach po stronie spółki.
3. Zatrudnienie: min. 3 osoby poza wspólnikami (ulgi dla nowych i małych podatników).
4. Struktura przychodów: przychody pasywne poniżej 50%.
5. Księgi rachunkowe zgodne z ustawą o rachunkowości.
6. Złożenie ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca roku objętego ryczałtem.
7. Rozliczenie tzw. korekty wstępnej różnic między wynikiem podatkowym a bilansowym na moment wejścia.

Utrata prawa do ryczałtu

Prawo do estońskiego CIT wygasa m.in. przy niespełnieniu warunku zatrudnienia, wejściu do spółki osoby prawnej, nabyciu udziałów w innym podmiocie, przekroczeniu limitu przychodów pasywnych lub przy nieprowadzeniu ksiąg umożliwiających prawidłowe ustalenie wyniku. Skutek: powrót do klasycznego CIT – co do zasady od końca roku, w którym nastąpiło naruszenie, a przy niektórych naruszeniach od początku tego roku. Po utracie prawa ponowny wybór jest możliwy dopiero po upływie ustawowego okresu karencji, dlatego warunki warto monitorować kwartalnie.

Terminy zapłaty ryczałtu

Podatek od podzielonego zysku płaci się do 20. dnia siódmego miesiąca roku następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale zysku. Ryczałt od ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością rozlicza się miesięcznie – do 20. dnia miesiąca następnego, co w praktyce oznacza konieczność bieżącej kontroli świadczeń na rzecz wspólników.